HƯỚNG DẪN FUN XIANGQI
Cách đi quân mã trong cờ tướng (傌 / 馬)
Bởi đội ngũ Fun Xiangqi · Đăng ngày · 3 phút đọc
Video hướng dẫn sắp ra mắt
Các bước
Tìm hai quân mã
Mỗi bên có hai quân mã: 傌 bên Đỏ, 馬 bên Đen (nhiều bộ cờ dùng chữ 馬 cho cả hai bên). Mã bắt đầu ở hàng cuối, giữa tượng và xe mỗi bên.
Đi thẳng một điểm
Nước đi nào của mã cũng bắt đầu bằng một điểm thẳng về phía trước, phía sau, sang trái hoặc sang phải.
Rồi chéo một điểm ra ngoài
Từ đó, mã đi tiếp một điểm chéo, hướng ra xa chỗ xuất phát. Điểm đến giống hình chữ L của mã cờ vua — tối đa tám điểm.
Kiểm tra chân mã
Điểm đầu tiên đó gọi là chân mã. Nếu có quân bất kỳ, của bên nào cũng vậy, đứng ở đó thì mã bị cản chân và không đi được hướng này. Mã không bao giờ nhảy qua quân.
Ăn quân ở điểm đến
Mã ăn quân bằng cách kết thúc nước đi trên quân đối phương, miễn là chân mã trên đường đi đó đang trống.
Tám điểm của quân mã
Ở chỗ thoáng, mã có tối đa tám điểm đến — trùng với các điểm đến của mã cờ vua. Mỗi nước gồm hai phần: một điểm đi thẳng, rồi một điểm đi chéo ra ngoài.
c d e f g
7 . o . o .
6 o . . . o
5 . . H . .
4 o . . . o
3 . o . o .
H = mã ở e5, o = tám điểm mã có thể tới. Muốn tới d7 hoặc f7, mã phải đi qua e6; tới c6 hoặc c4 thì qua d5; tới g6 hoặc g4 thì qua f5; còn tới d3 hoặc f3 thì qua e4. Bốn điểm sát bên mã đó chính là chân mã.
Cản chân mã
Đây là luật khiến mã cờ tướng khác hẳn mã cờ vua. Chỉ cần một quân đứng ở chân mã là cả hai nước đi qua chân đó biến mất.
c d e f g
7 . x . x .
6 o . P . o
5 . . H . .
4 o . . . o
3 . o . o .
P = một quân bất kỳ, bên nào cũng vậy, ở e6. Mã không còn tới được d7 hay f7 (x), nhưng sáu nước còn lại vẫn nguyên. Đây chính là cản chân mã.
Vì chân mã được tính từ vị trí của chính con mã, luật này không phải lúc nào cũng đối xứng: mã có thể tấn công một quân mà quân đó không đánh trả được — ví dụ một con mã đối phương đang bị cản chân.
Những lỗi thường gặp
- Cho mã nhảy qua chân. Mã không bao giờ nhảy. Chân mã có quân đứng thì hướng đó bị đóng, không có ngoại lệ.
- Nhìn nhầm điểm. Chân mã luôn là điểm sát bên mã theo hướng nó định đi, không phải điểm chéo.
- Tự cản mã của mình. Quân mình cũng cản chân mã. Đầu ván, hãy giữ trống các điểm trước mặt mã để mã ra quân được.
- Tưởng mã ở nhà là bị kẹt. Ngay cả khi đứng ở điểm xuất phát, mã vẫn có hai nước đi.
Câu hỏi thường gặp
Mã cờ tướng có giống mã cờ vua không? Điểm đến giống nhau theo hình chữ L, nhưng mã cờ vua nhảy qua quân còn mã cờ tướng thì không. Bị cản chân là mất luôn hai nước đi.
Mã đáng giá bao nhiêu? Theo cách tính phổ biến, mã đáng khoảng 4 điểm — mỗi nguồn tính một khác — và thường mạnh lên ở tàn cuộc, khi bàn cờ thưa quân và ít bị cản chân hơn.
Mã có qua sông được không? Có. Sông không ảnh hưởng gì đến mã.
Nếu đã đọc cách đi quân tượng, bạn sẽ thấy mã quen thuộc: tượng cũng là quân có thể bị chặn giữa đường. Tiếp theo là quân mạnh nhất trên bàn: cách đi quân xe. Hoặc bắt đầu một ván miễn phí tại trang chủ Fun Xiangqi.